Roel van der Wielen Groen rapporteren is geen sturen

KPI’s werken niet. Dit is waarom je MT-fundering lek is (en hoe je het fixt)

Publicatie: 9 juni 2019

Kennisbank Advantage

KPI’s werken niet? Dit is waarom je MT-fundering lek is (en hoe je het fixt)

Als KPI’s niet werken, ligt het zelden aan het getal. Het ligt aan gedrag. In een MT zonder vertrouwen worden KPI’s make-up: groen rapporteren, rood voelen.
Fix eerst teamfundering en besluitkracht. Pas daarna worden KPI’s weer stuurinformatie in plaats van theater.

Dit kost je nu

KPI’s die niet werken zijn geen “jammer”. Ze zijn gevaarlijk. Want je denkt dat je stuurt, maar je stuurt op een illusie.
En ondertussen gaat de werkelijkheid haar eigen gang. Dat levert op:

  • Vertraging: je reageert pas als het al pijn doet.
  • Schijnzekerheid: groen dashboard, rood bedrijf.
  • Gedragsschade: mensen optimaliseren voor de meter, niet voor het resultaat.
  • Frustratie: jij voelt dat het niet klopt, maar niemand durft het te zeggen.

Dit is het begin van politiek. En politiek is altijd duur.

60-seconden diagnose

Herken je dit?

  • Dashboard is groen, maar jij hebt continu escalaties.
  • Issues komen laat op tafel en altijd met uitleg erbij.
  • KPI’s zijn met veel, niemand kent ze echt.
  • “Eigenaarschap” is een woord, geen gedrag.
  • Teams sturen op hun eigen score en slopen het geheel.

Als dit klopt: KPI’s zijn niet je stuur. Ze zijn je decor.

Waarom KPI’s mislukken

KPI’s mislukken wanneer de onderlaag niet klopt. De onderlaag is niet Finance. De onderlaag is teamgedrag.
In een MT met weinig vertrouwen gebeuren vier dingen:

  • Waarheid komt laat: niemand wil de boodschapper zijn.
  • Conflict wordt vermeden: dus niemand zegt dat de KPI-domme prikkels geeft.
  • Commitment is slap: KPI’s worden “iets van iemand anders”.
  • Accountability ontbreekt: iedereen wijst naar het dashboard, niemand naar zichzelf.

Dan krijg je KPI-theater: rapporteren wordt belangrijker dan leveren. En de grap is: vaak zijn het slimme mensen.
Alleen slim is gevaarlijk zonder fundering. Slimme mensen worden dan slim in wegkomen.

De fix in 5 stappen

  1. Snij je KPI-set terug: liever 5 KPI’s die je gebruikt dan 25 die je negeert.
  2. Koppel elke KPI aan één eigenaar: eigenaar betekent: actie bij rood, en verantwoorden bij groen.
  3. Maak rood veilig: rood is informatie. Liegen is falen. Verbergen is falen.
  4. Verplicht besluiten: bij elke KPI-discussie eindig je met besluit + eigenaar + deadline + meetpunt.
  5. Maak 1 gezamenlijke prioriteit: KPI’s moeten een doel dienen. Zonder doel is het getallenporno.
De killer-vraag

“Welk gedrag lokt deze KPI uit?” Als het antwoord ongewenst is, is de KPI fout, niet de medewerker.

Meetingritme dat KPI’s laat werken

Wekelijks (30 min)
3 KPI’s, 3 acties. Kort. Feitelijk. Geen verhalenfestival.

Maandelijks (60 min)
KPI-set check: zijn we nog aan het sturen op het juiste gedrag?

Per kwartaal
1 topprioriteit bepalen, stoplijst maken. Anders blijft alles “belangrijk”.

Meer besluitkracht en ritme vind je op Van der Wielen Advantage.
Als KPI’s je commerciële voorspelbaarheid moeten sturen, kijk dan ook naar Sales en commercieel leiderschap.

Valkuilen

  • Meer meten als het misgaat: dan verzuip je in dashboards.
  • Geen eigenaar: KPI zonder eigenaar is muurdecoratie.
  • Rood straffen: dan leert iedereen verbergen en sjoemelen.
  • Geen link met besluitvorming: KPI’s bespreken zonder besluiten is vergaderen over het weer.

Mini-case

Een bedrijf had een prachtig dashboard. Alles was groen. Alleen de operatie brandde wekelijks.
Issues kwamen laat. Teams schoven problemen door. De directeur voelde het, maar kreeg steeds cijfers terug.
Fix: KPI-set gehalveerd, eigenaarschap gezet, rood veilig gemaakt en elke KPI-discussie gekoppeld aan besluiten.
Resultaat: minder rapportage, meer uitvoering, sneller bijsturen. KPI’s werden weer stuur, geen make-up.

Roel’s aanpak

Ik maak KPI’s weer bruikbaar door eerst het MT-gedrag te fixen: waarheid vroeg, conflict functioneel, besluitformat hard, accountability ritmisch.
Dan pas kijken we naar KPI’s: welke set stuurt het juiste gedrag en welke set lokt dom gedrag uit.
Meer vind je op Van der Wielen Advantage.

FAQ

Moet ik meer KPI’s toevoegen voor controle?

Nee. Meer KPI’s betekent vaak: meer ruis. Je wilt minder KPI’s met meer eigenaarschap.

Hoe maak ik rood “veilig” zonder slap te worden?

Door rood te koppelen aan actie, niet aan straf. Verbergen straf je wel.

Wat als afdelingen eigen doelen blijven pushen?

Dan mis je één gezamenlijke prioriteit en één gezamenlijk scoreboard. Fix dat eerst.

Wanneer werkt een dashboard echt?

Als het leidt tot besluiten. Anders is het entertainment.

KB Leiderschap

Dit is geen losse tip. Dit is een voorsprong.

Wil je sneller door het gedoe heen prikken en met meer rust en ruggengraat sturen? Pak dan de juiste pagina erbij. Niet scrollen tot je ogen bloeden. Gewoon klikken.

Ontdek The Van der Wielen Advantage Bekijk alle kennisbank artikelen over leiderschap
Terug naar de kennisbank

DIT IS GEEN LOSSE TIP. DIT IS EEN VOORSPRONG.

Dit artikel komt uit The Van der Wielen Advantage. Wil je sneller door het gedoe in je team heen prikken en menselijker sturen?

Ontdek het framework Plan een gesprek

LEES OOK:

DEEL DIT ARTIKEL:

LinkedIn Facebook X

Vergelijkbare berichten