Scenario: de aanbesteding die je later moet uitleggen

Drie partijen schrijven in.
Partij A is duurder maar stabiel.
Partij B is marktconform.
Partij C is opvallend laag.

De druk is voelbaar: marge staat onder spanning, de opdrachtgever kijkt mee.
Partij C wint.

Zes maanden later volgen afwijkingen onder tijdsdruk.
Toezicht is dun. Herstelmaatregelen zijn reactief.
Er ontstaat een incident.

Wat wordt dan bekeken?

• Welke selectiecriteria zijn gehanteerd?
• Welke veiligheidsindicatoren zijn meegewogen?
• Was er kennis van eerdere afwijkingen?
• Zijn gedragsindicatoren beoordeeld of alleen papieren eisen?

Selectie is daarmee geen startpunt van een project.
Het is het begin van een dossier.

Van certificaat naar gedragsindicator

Certificaten tonen systeemaanwezigheid.
Ze tonen geen systeemwerking.

Een volwassen selectie kijkt verder dan papieren compliance:

• Reactiesnelheid op eerdere afwijkingen
• Frequentie van interne stops
• Transparantie bij incidentmelding
• Patroonanalyse per projectfase
• Leiderschapsbetrokkenheid bij veiligheid

Hier verbind je selectie aan het
escalatiemodel binnen ketenveiligheid.
Niet omdat escalatie gewenst is,
maar omdat voorspelbaarheid zichtbaar moet zijn.

De selectiematrix op bestuursniveau

Een bestuurlijke selectiematrix bevat minimaal vier assen:

• Prijs en financiële stabiliteit
• Operationele beheersing
• Historische afwijkingspatronen
• Gedragsreactie onder druk

Wanneer één as structureel negatief scoort,
mag prijs nooit doorslaggevend zijn.

Want prijs zonder beheersing verschuift risico naar de keten.

KPI’s voor leveranciersmonitoring

Selectie stopt niet bij contractering.
Monitoring bepaalt of selectie effectief was.

• Aantal afwijkingen per 1.000 uur
• Herhalingsratio per projectfase
• Gemiddelde tijd tot correctieve maatregel
• Aantal stops per kwartaal
• Escalaties per ketenpartner

Deze KPI’s maken leveranciersgedrag zichtbaar.
Zichtbaarheid maakt bijsturing mogelijk.

Wanneer continueren bestuurlijk risicovol wordt

Er is een moment waarop doorgaan geen operationele keuze meer is.

Dat moment herken je wanneer:

• Afwijkingen structureel terugkeren
• Escalatie geen gedragsverandering oplevert
• Stopmomenten verdwijnen onder druk
• Planning steeds moet worden aangepast vanwege dezelfde partij

Dan is continueren een besluit onder kennis.

En besluiten onder kennis vallen binnen bestuur.

Selectie als preventieve stopbevoegdheid

Stopbevoegdheid begint niet op de werkvloer.
Die begint bij toelating.

Wie je toelaat bepaalt welke risico’s je moet beheersen.

Daarmee verbindt selectie zich direct aan
stopbevoegdheid in ketenveiligheid.

Preventie is altijd goedkoper dan correctie.
Maar alleen als preventie serieus wordt genomen.

Leveranciersselectie als bestuursfilter

Iedere keten heeft zwakke schakels.
De vraag is niet of ze bestaan.
De vraag is of jij ze toelaat.

Leveranciersselectie is daarom geen operationele procedure.
Het is een bestuursfilter.

Je filtert niet alleen op capaciteit of prijs.
Je filtert op voorspelbaarheid van gedrag.

Zodra herhaling zichtbaar is,
zodra escalatie geen effect heeft,
zodra druk structureel tot afwijking leidt,
is selectie geen inkoopbesluit meer.

Dan is selectie risicobeheersing.

En risicobeheersing is bestuur.

Veelgestelde vragen over leveranciersselectie en veiligheid