Publicatie: 28 december 2023

Van der Wielen Advantage

Verzuim is geen griep. Het is cultuur. En jij bent de norm.

Je kunt verzuim niet weg-managen met een protocol. Je kunt het alleen normaliseren met leiderschap. En ja, dat begint bij jou.

Als jij geen norm zet, zet je team er eentje voor je. Meestal de verkeerde.

Ik zie het steeds weer bij MKB-directies: de intentie is goed, de empathie is echt. Alleen de grens ontbreekt. En zonder grens krijg je ruis. Zonder ruis geen rust. Zonder rust geen performance.

Samengestelde praktijkcase (bewust niet herleidbaar) Een servicebedrijf met buitendienst en een klein kantoorteam had altijd wat met kort verzuim. Niet het soort uitval waar je je zorgen over maakt, wel het soort dat je planning elke week laat piepen. Ze deden twee simpele dingen:

Een bescheiden kwartaalbeloning voor betrouwbare beschikbaarheid.
Bij ziekmelding: geen appje, geen WhatsApp, maar een kort belmoment met de leidinggevende.

Resultaat: merkbaar minder kort verzuim en vooral minder gedoe. Niet door het geld. Door het signaal: hier gelden afspraken.

Dit voorbeeld is samengesteld uit meerdere situaties. Geen exacte cijfers, geen exacte branche, geen exact bedrijf.

De Advantage-kern: hard op gedrag, zacht op mens

Empathie is geen laat maar. Empathie is: ik zie je, ik hoor je, en ik laat je niet wegzakken in vage afspraken.

Advantage-regel Zacht op de mens. Hard op de norm. Duidelijk op de afspraak.

Als je dat snapt, wordt verzuim geen taboe en ook geen speeltuin. Het wordt een volwassen onderwerp: wat kan wel, wat kan niet, wat spreken we af.

Wat er echt gebeurt onder de motorkap

1) Je haalt de automatische piloot eruit

Ziekmelden is bij veel teams een reflex geworden. Een belmoment maakt het weer een bewuste keuze.

2) Je maakt de norm zichtbaar

Jij zegt: beschikbaarheid is belangrijk. Niet als dreigement, maar als volwassen afspraak.

3) Je krijgt stuurinformatie

In twee minuten hoor je vaak of het gaat om echte uitval, overbelasting, conflict, gedoe of gewoonte. En daar kun je op sturen.

4) Je maakt leidinggeven weer leidinggeven

Veel bedrijven hebben verzuim geoutsourcet naar beleid. Maar cultuur luistert niet naar beleid. Cultuur luistert naar gedrag.

De directeursfout: empathie zonder ruggengraat

Hier gaan directies onderuit. Ze willen menselijk zijn, dus ze worden vaag. En vaagheid is een uitnodiging voor ruis.

Een afspraak die je niet handhaaft, is geen afspraak. Het is decor.
Een norm die je niet benoemt, bestaat niet.
Een cultuur die je tolereert, is een cultuur die je kiest.

Die doet pijn, hè? Mooi. Dan zit je op de plek waar je als directeur weer moet instappen.

Directeurspiegel: dit is waarom je verzuim niet daalt

Je zegt: mensen zijn belangrijk, maar je gedrag zegt: niemand is aanspreekbaar.
Je zegt: we hebben afspraken, maar je handhaaft ze alleen als je zin hebt.
Je zegt: ik vertrouw mijn team, maar je ontwijkt elk lastig gesprek.
Je zegt: we zijn volwassen, maar je laat ruis bepalen wat normaal is.
Je zegt: ik wil minder verzuim, maar je meet niks en evalueert nooit strak.
En de killer: je verwacht dat cultuur verandert terwijl jij hetzelfde blijft doen.

Als je hier boos van wordt, top. Boosheid is vaak gewoon herkenning met ego.

Toekomstbeeld: twee films, jij kiest

Film 1: jij zet de norm

Je planning ademt weer. Minder paniek, minder last-minute gedoe.
Je team wordt rustiger. Niet omdat iedereen ineens perfect is, maar omdat alles duidelijk is.
Je leidinggevenden krijgen ruggengraat. Ze weten wat ze mogen zeggen en hoe.
Het gesprek over verzuim wordt normaal. Geen drama, geen taboe, geen theater.
Je beste mensen blijven langer. Want in een volwassen cultuur wil je wel werken.

Film 2: jij blijft vaag

Je planning blijft elke week piepen. Jij lost het op. Anderen kijken toe.
Kort verzuim blijft terugkomen als onkruid. Want je trekt het nooit met wortel en al eruit.
Je goede mensen worden moe van de ruis en trekken weg. Of ze haken mentaal af.
Je cultuur wordt een onderhandeling. De luidste wint. De rest moppert.
En jij? Jij betaalt de rekening. Met geld, energie, en aandacht die je ergens anders nodig hebt.

Dit is het lullige aan directie: jij kiest altijd. Ook als je denkt dat je niks kiest.

Verdieping

Waarom arbodiensten nooit populair worden

De 4 normen die dit volwassen maken

Norm 1: besmettelijk is thuis

Je beloont geen heldendom dat de rest aansteekt. Punt.

Norm 2: belmoment is voor duidelijkheid

Het gaat over inzetbaarheid en planning. Niet over diagnoses. Geen dokter spelen.

Norm 3: afspraken zijn voor iedereen gelijk

Alles wat op gevoel gaat, wordt gezeik. Dus: transparant en uitlegbaar.

Norm 4: je beloont betrouwbaarheid, niet stoerdoenerij

Noem het beschikbaarheid of betrouwbaarheid. Dat is de boodschap die je wil versterken.

Het belmoment: kort, menselijk, zakelijk

Dit gesprek moet niet intimideren. Het moet richting geven. Twee minuten. Klaar.

Leidinggevende: “Hé, balen. Korte check zodat ik de planning kan fixen.” 1) “Wanneer verwacht je weer inzetbaar te zijn?” 2) “Wat kan je vandaag nog wel? Niks is ook antwoord.” 3) “Wat moet ik nu direct overnemen of omzetten voor klanten?” 4) “Wanneer stemmen we opnieuw af? Morgen 09:00 of vandaag 16:00?” Afsluiting: “Rust uit. Ben je besmettelijk, dan blijf je thuis. Ik regel het.”

7-dagen plan: zo zet je dit neer zonder gedoe

Dag 1: Zet de norm op één A4. Kort. Duidelijk. Geen HR-poëzie.
Dag 2: Train je leidinggevenden op het belscript. Geen improvisatie, geen therapie.
Dag 3: Kondig het aan als cultuurkeuze: we worden volwassen in afspraken.
Dag 4: Start met alleen het belmoment. Meet 4 weken. Dan pas geld toevoegen als versterker.
Dag 5: Maak één uitzondering-route: rustig, menselijk, maar wel helder en uitlegbaar.
Dag 6: Check je planningprocessen. Vaak is verzuim ook symptoom van chaos.
Dag 7: Evalueer hard: werkt het? Zo ja, borgen. Zo nee, bijstellen. Sturen.

FAQ

Is dit niet gewoon druk zetten?

Druk is als je mensen laat raden wat je bedoelt. Duidelijkheid is als je normen neerzet en menselijk uitvoert. De meeste teams verlangen stiekem naar duidelijkheid.

Kan dit zonder geld?

Ja. Vaak is het belmoment al de grootste winst. Geld is een versterker. De norm is de motor.

Wat is de echte directieles?

Jij bent het referentiepunt. Wat jij tolereert, wordt normaal. En wat normaal wordt, wordt cultuur.

Wil je dit in jouw bedrijf neerzetten zonder HR-theater?

Dan maken we het simpel: norm scherp, gesprek kort, uitvoering strak. Met een bak koffie lopen we jouw situatie door. Of ik regel het gewoon.

Plan die koffie of kijk op Van der Wielen Advantage.

Verzuim is geen griep. Het is cultuur. En jij bent de norm.

Verzuim is geen griep. Het is cultuur. En jij bent de norm.

De Advantage-kern: hard op gedrag, zacht op mens