Het kantelpunt waar veel ondernemers tegenaan lopen

Veel ondernemers herkennen het moment waarop hun organisatie anders begint te voelen. In de beginfase van een bedrijf is alles relatief overzichtelijk. Teams zijn klein, communicatie is direct en beslissingen worden snel genomen. De ondernemer heeft zicht op vrijwel alles wat er in de organisatie gebeurt.

Maar naarmate het bedrijf groeit, verandert die dynamiek. Er komen nieuwe medewerkers bij, verantwoordelijkheden worden verdeeld en de afstand tussen besluit en uitvoering wordt groter. Vaak ontstaat er rond de grens van ongeveer dertig medewerkers een nieuw soort complexiteit.

Dat moment voelt voor veel ondernemers verwarrend. Het bedrijf groeit, maar het lijkt tegelijkertijd minder soepel te bewegen. Beslissingen duren langer. Overlegmomenten nemen toe. Mensen wachten vaker op richting voordat ze handelen.

Veel organisaties interpreteren dit als een cultuurprobleem. Men zegt dat mensen minder ondernemend zijn geworden of dat medewerkers te afwachtend zijn. Maar volgens het Gedragsrendement Model® ligt de oorzaak meestal ergens anders.

Groei verandert de drukstructuur van organisaties

Het Gedragsrendement Model® beschrijft een eenvoudige maar krachtige keten:

druk → gedrag → resultaat

Wanneer organisaties groeien, verandert de druk waaronder mensen werken. Niet omdat iemand dat expliciet besluit, maar omdat de structuur van de organisatie complexer wordt.

Er ontstaan bijvoorbeeld nieuwe vormen van druk:

• meer verantwoordelijkheden per besluit
• meer afhankelijkheden tussen teams
• grotere financiële gevolgen van fouten
• meer behoefte aan controle en structuur

Deze drukvelden beïnvloeden hoe mensen zich gedragen. Dat gedrag bepaalt uiteindelijk hoe snel een organisatie kan bewegen.

Waarom organisaties rond 30 medewerkers veranderen

Wanneer een organisatie klein is, wordt veel gedrag gestuurd door nabijheid. Mensen spreken elkaar direct aan, problemen worden snel opgelost en de ondernemer kan richting geven wanneer dat nodig is.

Maar naarmate het aantal medewerkers groeit, neemt die nabijheid af. Teams worden groter, functies worden specifieker en informatie moet via meerdere lagen bewegen.

Hierdoor ontstaan nieuwe patronen:

• besluiten worden vaker besproken voordat ze worden genomen
• verantwoordelijkheden worden minder vanzelfsprekend
• mensen zoeken vaker bevestiging voordat ze handelen

Dit gedrag is geen toeval. Het is een logisch gevolg van veranderende druk in de organisatie.

Het verschil tussen groei en complexiteit

Veel ondernemers denken dat hun organisatie vastloopt omdat ze te snel groeien. In werkelijkheid is groei meestal niet het probleem. Het probleem is dat complexiteit sneller toeneemt dan het systeem van de organisatie kan verwerken.

Elke nieuwe medewerker brengt nieuwe communicatie met zich mee. Elk nieuw team brengt nieuwe afhankelijkheden. Elk nieuw proces brengt nieuwe regels en verwachtingen.

Als deze complexiteit niet goed wordt gestuurd, kan de organisatie trager worden terwijl het aantal mensen toeneemt.

Signalen dat een organisatie in deze groeifase zit

Er zijn een aantal signalen die vaak voorkomen wanneer organisaties rond deze grootte beginnen te veranderen.

• besluiten worden vaker doorgeschoven naar management
• overleg groeit sneller dan output
• teams wachten vaker op richting
• de ondernemer blijft eindverantwoordelijk voor te veel besluiten

Deze signalen wijzen erop dat de drukstructuur van de organisatie is veranderd. En zodra die druk verandert, verandert ook het gedrag van mensen.

Waarom leiders dit vaak verkeerd interpreteren

Veel leiders proberen dit probleem op te lossen door harder te sturen op resultaat. Ze verhogen targets, introduceren nieuwe controles of proberen medewerkers meer verantwoordelijkheid te geven.

Maar zolang de onderliggende drukstructuur niet verandert, verandert het gedrag meestal ook niet.

Daarom is het volgens het Gedragsrendement Model® belangrijk om eerst te begrijpen welke drukvelden gedrag produceren. Pas daarna kan een organisatie effectief sturen op resultaat.

Hoe organisaties door deze fase kunnen groeien

Organisaties die succesvol doorgroeien, doen meestal drie dingen goed:

• ze maken strategische richting explicieter
• ze verdelen verantwoordelijkheden duidelijker
• ze houden besluitvorming zo dicht mogelijk bij het werk

Door deze elementen te versterken kan een organisatie complexer worden zonder dat snelheid verloren gaat.

Meer artikelen uit het Gedragsrendement Model®

• Het Gedragsrendement Model®
• Waarom groeiende bedrijven trager worden
• Waarom verantwoordelijkheid verdwijnt in organisaties
• Waarom teams wachten op leiderschap
• Waarom resultaat gedrag volgt
• Waarom cultuur prestaties bepaalt
• Waarom druk gedrag vormt
• Waarom besluitvorming vertraagt in groeiende bedrijven